laugardagur, janúar 01, 2005

Uppssss.....

Og gleðilegt ár!

Þorleifur
Góða kvöldið

Stundum kemur yfir mann yfirgnæfandi löngun til að skrifa, jafnvel ekkert sérstakt. Bara að setjast niður fyrir framan tölvuna og láta fingurna leika um borðið. Leyfa gleði og vonbrigðum hjartans að flæða út og tengjast umheiminum þannig einhvernveginn.

Það er næstum depimerandi að koma hingað heim í amatörismann. Leikhúsið er amatör, pólitíkin er amatör, meðalmennskan er fáð og dýrkuð. Menningin er mestmegnis fengin úr eða leitar áhrifa til frænda vorra í Bandaríkjunum. Pólitíkin eru vinir og vandamenn ráða vini og vandamenn til þess að berja á þeim sem ekki eru þóknanlegir.

Allir sem ég hef hitt bölva íslensku leikhúsi. Það þykir öllum það meira og minna ómerkilegt og einskinýtt. Það er hver sýningin á fætur annari sem fer á svið án þess að hafa neitt að segja, án þess að vilja hafa neitt að segja. Vilja bara vera með og fá launatékkann. Það eru svo fáir sem taka af skarið og segja við sjálfan sig og aðra: Það eru afar lélegir hlutir að gerast hérna og því verður að breyta. Þjóðarstofnun leiklistarinnar þjáist í listrænum fílabeinsturni sem sér æ meira á og kemur æ minna úr. Reyndar verða þar nú leikhússtjóraskipti og vonandi kemur það til með að hleypa nýju lífi í, en viðkomandi er búin að lýsa því yfir að hún sé engin byltingamanneskja. En það er kannski akkúrat það sem þarf, við þurfum byltingamanneskju sem er tilbúin að taka í hnakkadrambið á listamönnunum og krefja það að standa undir nafni sem listamenn. Það þarf mannskju sem keyrir áfram af hörku og viljafestu, með sterka framtíðasýn og skýra listræna stefnu. ÉG vona að nýr þjóðleikhússtjóri finni í sér byltingarandann og elti hann hvert svo sem hann leiðir hana!

Staðreyndin er sú að flestir sem ég hitti fannst sýning stúdentaleikhússins "þú veist hvernig þetta er" besta sýning undanfarins árs. Og það er alvarlegt. Með því er ég ekki að draga úr stúdentaleikhúsinu sem ég hef bæði unnið með og var stoltur af þegar ég sá sýninguna, heldur hitt að þegar það eru áhugamenn sem standa fram úr atvinnumönnunum hvað varðar listræna sýn og meðferð þá verða atvinnumennirnir að fara að spyrja sig spurninga. Og ef þetta svo heldur áfram þá getur fólk farið að spyrja sig hvers vegna við þurfum á dýrum listastofnunum að halda þegar áhugamennirnir geti alveg jafn vel ef ekki betur.

OG kannski þurfum við að fara í gegnum það, kannski þurfa leikararnir að fara að vinna á verðbréfastofum og leikskólum til þess að skilja hvað er í húfi. Kannski leikhúsið þurfi að fara í gegnum fátækt og vosbúð til þess að finna aftur sjálft sig og skilja að nýju hvað það sé að gera og til hvers það sé. Að þetta sé meira heldur en bara atvinnubótavinna, eða sjálfsdýrkandi sjónarspil. Heldur þetta sé hluti af menningararfi og hluti af umræðu samfélagsins. að leikhúsið geti haft mótandi áhrif á hvaða vindar blási í háloftum hugmyndafræðinnar, sprengi kýli, öskri, rífist, kynni okkur fyrir framandi menningarheimum, komi hinni ósklijanlegu heimspeki aftur til fólksins.

Leikhús eins og það er ástundað her heima um þessar mundir hefur engan tilgang annan en að vera allt of dýr afþreyjing fyrir þá fáu sem nenna. Og þegar leikhúsið er komið þangað þá er það búið að missa tilverurétt sinn. Það er sorglegt en staðreynd engu að síður.

Það er stórt mál að fara að setja niður fyrir sig hvað það sé sem vanti. Kannski er leikhúsið bara að elta tíðarandann. Vera spegill samfélagsins í stað þess að halda speglinum að því. Þessir yfirborðs dýrkandi tímar hugmyndahönnunar og stjórnaðrar samfélagsumræðu stórna leikhúsinu rétt eins og flestum örðum sviðum mannlífsins. Það er að elta skottið á sér í sjálfsdýrkandi og gagnrýnislausri áráttu blinds manns sem heimtar að vísa öðrum veginn. Það gerir ekkert annað en að næra sjálft sig og er því dæmt til að deyja á fórnaraltari egósins og sjálfsblekkingarinnar.

List sem ekki vísar út fyrir sig, sem hefur ekkert að segja og sér ekkert nema það sem það gerir sjálft hún er á villigötum og þarf kannski að týna sjálfri sér áður en hún getur endurnýjað sig.

En ég er ekki búin að gefast upp. Og ég vona svo sannarlega að ég sé ekki einn í liði. Það er einu sinni þannig að þegar umræðan er komin í gang og fleiri taka þátt og fara að spurja áleitnra spurninga þá geti eitthvað farið að gerast. Þá opni nokkrir augun og taki höndum saman.

Það er nefnilega allt í lagi að vera gagnrýnin, því að með henni og aðeins henni er hægt að stefna að nýju fram veginn. Ef maður telur allt sem maður gerir og það sem allir aðrir eru að gera sé frábært og ekkert megi gagnrýna og spurja þá líður ekki á löngu þar til nályktin leggur alla að velli. List, rétt eins og vatn í glasi, þránar sé aldrei skipt um og nýjir straumar látnir renna í gegn.

Og því skal berjast með gagnrýna hugsun og hugsjón á lofti gegn úldnun leikhússins.

miðvikudagur, desember 22, 2004

Godan daginn

Ta er eg kominn i sveitasaeluna og var ekki lengi ad leggja undir mig tolvu tengdo til ad sameinast braedrum minum og systrum i netheimum.

Tad ma segja ad eg hafi komist yfir ego kastid sem kom yfir mig i gaer, eg las ad eg hafi skrifad um mig i 3 personu og farid ad lykja mer vid storstjornur og eg veit ekki hvad. Eins og ollum aetti ad vera ljost ta er tetta afleiding afallsins sem kom yfir mig vid ad sja lokkana falla, eins og saerd born a skitugt golfid. Tad oska eg ekki nokkrum manni.

En margt skal madur fyrir konurnar gera, svo mikid er vist.

EG se fram a ad jolin verdi med mesta moti roleg og yndael. Annad kemur varla til greina mitt inn i finnskum skoginum. En tad stoppar mig ekki fra tvi ad skrifa einn eda svo yfirlitspistil yfir arid sem nu er ad renna sitt skeid. Ar vonbrjotanna kalla eg tad, en meira um tad sidar.
Vona ad jolaosin fari ekki med ykkur og ad tid getid haft raunverulega hamingjusom jol!

Thorleifur

þriðjudagur, desember 21, 2004

Góða kvöldið

Það er stórfréttir frá austheimum. Þorleifur Örn Arnarsson lét gabbast og fór í klippingu. Nú lítur hann út eins og fínn skóladrengur (þó svo það sé ekki laust við að hann líti með velþóknun með þá nýlundu að konur horfa í auknu mæli á eftir honum!). Sumsé, rebelinn og hugsjónabrjálæðingurinn lét undan þrýstingi frá sínum betri helmingi og fékkst til að leyfa atvinnumanni að fara um hausinn á honum skærum og öðru afleiðandi.

Hann er sumsé aftur orðinn sætur (nú er bara spurning hverjum honum verði líkt við eins og var iðulega gert í leiklistarskólanum, þar sem nöfnin gengu miðað við hárvöxt).

Þegar Þorleifur var á ferð í Nýja Sjálandi í jan í fyrra þá kom hann inn þar sem ung stúlka sat og horfði á sjónvarpið. Alls var hún þess óvitandi að innan skamms myndi henni bregða allsvakalega og líf hennar taka nýtt stökk inn í framtíð fantasíunnar. Hún leit upp er Þorleifur gekk inn og má segja að andlit hennar hafi runnið niður á höku. Það heyrðist lágt hvísl frá henni, Jhonny Depp... þetta er johnny depp... Þorleifur snérist á hæli og gekk út, hann hafði ekki hjarta til þess að svipta stúlkuna þessari hugsýn.

Og kannski er ekki svo leiðum að lýkjast. EN ÞORLEIFUR ER SAMT REBEL, þrátt fyrir fína hárgreiðslu og smá meðvitund um eigin útlit.

Góðar stundir.

Þorleifur

föstudagur, desember 17, 2004

Góða kvöldið

Þá er tökum lokið á sjónvarpsseriunni (sitcom) Kallakaffi, en þar hef ég staðið í því að skipa fyrir og skipta mér af frá fyrsta degi.

Þetta var afar erfið en gefandi vinna sem ég mun búa að.

Einnig tók ég upp á því þegar tók að líða á að gera svonkallaða "making off" (Af því að ég hafði ekki nóg að gera!!!). ÉG tók þann pól í hæðina að fara aðeins öðruvísi leið að því og afraksturinn verður kynntur í Janúar þegar serían er við það að fara í spilun. Ekki er víst á þessari stundu hvort að Saga Film og hvað þá RÚV munu taka "making off" til sýningar en allaveganna þá var það skemmtileg búbót!

Svo fer ég í fyrramálið til draumalandsins ( í þessu tilviki Finnlands) þar sem ég mun eyða jólunum í húsi án rafmagns og rennandi vatns, þar sem viður sér fyrir upphituninni og friður finnsku skógana endurnærir sálina.

Ég fékk svo símtal í dag frá DV. Það vildi svo skemmtilega til að þar hafði einhver lesið grein mína um stöðu íslenska menntakerfisins og vildi fá að vita hvað mér fannst markverðast í fréttum þessa vikuna. Ég var mjög undrandi á því að þau skildu hafa samband við mig útaf þessari grein minni þar sem ég er á því að hún sé með þeim verri sem ég hef skrifað á politik.is Ég var að fjalla um einhverja alþjóðlega samanburðarrannsókn þar sem íslensk ungmenni voru fremst í flokki samanburðarlanda okkar (Venezuela og Kongó) en neðan en öll hin norðurlöndin. Og því undraðist ég að hér væri þagað yfir þessu þunnu hljóði á meðan að í noregi og Svíþjóð væri allt á öðrum endanum yfir slæmum niðurstöðum. Rétt að minnst á þetta en engu að síður þá fannst mér undarlegt að þau skildu hafa samband þar sem ég ekki aðeins miskvótaði nafn rannsóknarinnar heldur bauð ekki upp á nein konkret dæmi eða tilvitnanir heldur skrifaði algerlega út frá skoðunum mínum og minni (sem í þessu máli kom í ljós að var ansi glopótt). ÞAð er pínku sorglegt að það versta sem maður geri kalli til manns dagblöðin...

En annars er ég á geðveikrarmörkum af þreytu og slútta þessu því í snatri...

Góða nótt og njótið jólageðveikinnar. Ég mun hugsa til landans í óbyggðarkofanum mínum.

Þorleifur

mánudagur, desember 13, 2004

Góðan daginn

Það er stund á milli stríða. Ég er í vinnunni og samkvæmt öllu þá ætti ég að vera inni í stúdíói að öskra og reka á eftir fólki, hugsa allt fyrir alla og stressa mig óhóflega. En allt í einu þá afboðaði einhver leikari komu sína og planið var hrunið. Og þegar plön hrynja í mínu djobbi þá er ég í vonum málum og allir fara að stressast og ég er sökudólgurinn.

Allt í einu skilur maður afstöðu sendiboðans sem maraþonhlaupið er kenndur við (og var hogginn í herðar niður í kjölfar þess að hann bar kóngi slæmar fréttir) því að allt í einu þá er það upp á mitt að redda þessu eða taka afleiðingunum...

En annars þá er ansi margt að gerast. Ég er að hugleiða eins og tvo tilboð og svo er handrit sem ég mun leikstýra og er co-writer af komið á grunnstig framleiðslu þannig að margt er í spilunum.

Framleiðslan á American Diplomacy er komin í gang og það er alltaf jafn erfitt að finna einhvern sem langar að nota fjármagnið sitt í leikhús. En við reynum ótrauðir.

Annars þá gat ARnar Jónsson ekki leikið forsætisráðherran. Stefán Baldursson kom að máli við hann og tilkynnti að hann væri að fara í tvær sýningar eftir áramót. Þetta er náttúrulega alveg týpiskt fyrir vinnubrögðin í þessu húsi þjóðarinnar að allt er ákveðið á síðustu stundu og svo það komi öllum hlutaðeigandi sem verst. Ég velti því fyrir mér hvort hann hafi frétt af American Diplomacy og brugðist við, ég á við, hann reyndi allt hvað hann gat til að skemma fyrir Sveinsstykki í fyrra svo ég trúi hverju sem er uppá þennan mann...

En ég bið að heilsa í bili enda er það í mótsögn við orð mín hér áðan að ég hafi þennan tíma til þess að skrifa.

Bestu kv.

Þorleifur

mánudagur, desember 06, 2004

Góða kvöldið

EFtirfarandi blogg er á ensku. Ástæðan er einfaldlega sú að ég var að skrifa bréf til Grapevine sem ég birti hér í heild sinni. Þetta kallast economisk skrif, það er að margnýta allt sem maður skrifar...

Dear Grapevine-lot

The editorial from mr. Nikolov was very entertaining as well as pressing. But I would like to add a couple of thoughts on the subject.

First: The "war on terrorism". No here we have a dandy. Terrorism became the focuspoint of global struggle when 19 (or so the story goes) "terrorists" flew comercial airplanes into the WTC in NY. Both the aggressor (in this case a bearded man living in a cave in Afganistan which soposedly goes under the name of Osama, and very surprisingly has been able to outmanuver the entire US led coalition for a better part of 4 years) and the defender (which goes by the name of George W. Bush, or Gorgy for those who know him, and currently commands the aforementioned US coalition) claim God (also known under aliases such as Budda, Allah, Jehove, the great spirit and strangly enough "The force") as their ally and protector. Now, for most of us normal folks this might strike as odd. How can the same "God" both want to "hunt down and kill" and "protect and guide" (and even throw in virgins) the same people? Either there must be two "Gods" or somebody made a blunder somewhere. I do not claim to know who George W. Bush talks to on the phone in the oval office or who hears Osama on the walky talky, but exluding that their guiding entety is a practical joker my educated guess would be that they are being scamed. Unless they hear voices but that is a whole different ballgame! This leads me to my second point.

Maybe we are looking in the wrong direction when we claim that what is going on in this so-called war on terror is a religious struggle? For what is really driving the struggle is the feeling of supremacy by one cultural world over another. The USA goverment claims to be "democrazising" the middle east but forgot to ask anybody in the region how they would feel about it. They claim to be doing something termed "nationbuilding" in Iraq and Afganistan but as any 15 year old, that has ever opened a history textbook, will tell you that such a thing is not only impossible but a contradiction in terms (for those slightly futher in their education the name Derrida pops to mind). "Nationbuilding" is something that takes place during a long time, through education and common cultural heritage. It is not something pulled out of a Pentagon hat and enforced by military might. Which then leads me my third and final point, the culturally complacent media.

When the war on Iraq (Finally a war that is real, it was on TV!) was fought the western media not only gullebly belived the humbedumbook evidence that the Americans offered the world but, maybe more seriously, did not question the cultural arrogance that the war presented and the termology that was to follow it. They were so imbedded in the "ground war" and the dodgy evidence that they never stopped to ask themself; is this right. Is it right that one cultural world goes about the place (and it not like history does not throw a couple of strong hints in the form of colonisation) presenting that they not only know best but that they have devine right to impose their culture on others? How could they miss the fact that some people actually find McDonalds backed by F16's on their land a bad and insulting idea? Were they perhaps locked in their little cultural box whose walls blocked their view? And if so, what needs to be done?

Well, that is a matter for a whole new article but to claim that what is going on in the "War on terror" is a religious war is far to simple and defers the focus from the really pressing question, that we need to take a good long look at our own culture before we start exporting it.

Best regards
Thorleifur Örn Arnarsson

föstudagur, desember 03, 2004

Góða kvöldið

Það er of seint til gáfulegra skrifta og því fell ég í vanans venjur og skrifa einhverja bölvaða vitleysu.

Íslendingar ætla að fara að auglýsa í NYTimes. Gott hjá þeim. Þetta er týpísk íslensk stórhugahugmynd! Why aim for the sky when you can see the moon?

Og þeir segja að það muni kosta 3 millur. Hvað kostar 3 millur? Ég hefði talið að miðað við kostnað í íslensku blöðum (300 kall fyrir heilsíðuauglýsingu á góðum stað í fréttó) þá væri þetta kostnaður fyrir blaðsíðufjórðung mitt í aukablaði um nútíma mublu arkítektúr í NYTimes!

En kannski eru þeir á díl...

Svo er það líka umhugsunarvert að það var NYTimes sem sló fram á forsíðu setningunni "United in Joy" þegar Sardínistarnir töpuðu kosningunum í Nicuaraqua eftir að BNA höfðu bombað landið aftur á steinaldir, fjármagnað þarlenda hryðjuverkamenn og neitað að fara að dómi alþjóðadómstólsins sem dæmdi þá 1981 til þess að greiða Nicuraqua stórfelldar bætur og hætta að borga undir hryðjuverkahópana. (Viðbrög BNA: tvöföldun á framlögum til hernaðarmála þar í landi) ( sendiherra BNA til Nicaraqua 1981: John Negroponte núverandi sendiherra BNA í Írak).

NYTimes er það blað sem gegnir forrystu í því að staðfesta kúltúríska yfirburði vestrænnar menningar yfir öðrum menningarheimum

En góð hugmynd engu að síður...

Og svo sakna ég konunnar minnar geigvænlega í útlegðinni í Kallakaffi!

SVo mörg voru þau orð!

Þorleifur

miðvikudagur, desember 01, 2004

Góða kvöldið

Það blása vindar óviðráðanleikans yfir and-vötnum. Ég sat í makindum á kaffihúsinu Erottaja í Helsinkiborg og taldi mínútur. ÉG var að drepast úr leiðindum, hafði lítið fyrir stafni og vissi ekki hvert ég átti að snúa mér. Ekki það, ég var að skrifa leikrit fyrir Borgó og hugsa um fjútúr leiksmíðar og uppsetningar, en það dugði engan vegin til þar sem ég er ofvirkur með afbrigðum.

En svo truflaði titrarinn í buxunum hugleiðingarnar og á hinum endanum var mjúkleg rödd. Samtalið var eftirfarandi:

Rödd: Er þetta Þorleifur?
Ég: Já.
Rödd: Arnarsson?
Ég: Já.
Rödd: Í Helsinki?
Ég: JÁ!!!
Rödd: Mig vantar harðstjóra...
ÉG: Ha?
Rödd: Mig vantar...
Ég: Harðstjóra?
Rödd: Já.
Ég: Harð...
Rödd: Stjóra, já!
Ég: Þorleifur hér.
Rödd: Sæll, viltu koma til íslands.

Og þar með var ég kominn í flugvél. Og allt í einu hljómuðu einmanalegar hugrenningar heillandi kostur þar sem ég sat í óþægilegu sæti Iceland Exrpress frá Londin. En það er ekki allt fengið, það eru ekki harðstjórar á hverju strái.

Þorleifur

PS: Reyndar virðist með tilkomu nýrra útflutningsstefnu BNA að harðstjórastéttin sé að renna sitt síðasta en örvæntið ekki. Það koma nýjir, þessir verða bara í jakkafötum!

fimmtudagur, nóvember 11, 2004

Góðan daginn

Já, það er eins gott að halda uppi góðum siðum. ég er farinn að skrifa á daginn og því ekkert til fyrirstöðu að bauna út úr mér við þetta tækifæri.

Finnlandsdvölin er með besta móti. Ég fór í gegnum sjálfsvorkunarkast hér fyrr í vikunni þar sem mér fannst ég hefði engan tilgang hér en áttaði mig svo á því að það gefst aldrei tími til nokkurs hluts lengur. Það gefst ekki tími til að lesa, ekki hugsa, ekki vera og hvað þá að móta og þróa með sér skoðanir og þekkingu. Ekki skoðanir sem gripnar eru úr lausu lofti heldur hinar sem eru fastmótaðar í þekkingu og bjóða þannig kannski upp á raunverulega valkoksti. En nóg um það, þetta er málefni sem ekki er hægt að röfla yfir svona í stuttu.

REyndar þá er ástæða fyrir þessum skrifum. Vinur minn Eiríkur Norðdahl er að gefa út sína fyrstu bók, hugsjónadrusluna, og langar mig að kynna hana aðeins hér. Eins og er hans von og vísa þá er þetta afskaplega hæðin bók um menn, konur og simpansa, sem öll hafa það sameiginlegt að vera svo viðurstyggilega hallærisleg að þau trúa á eitthvað og eru tilbúin að deyja fyrir það.

"Mér fannst vera að renna upp fyrir mér ljós. Að ég væri ekki einn um að hafa logið alla ævina, að ég væri ekki einn um að finna ekki til. Ég væri ekki einn um að ljúga upp á mig tilfinningum sem ég hef lesið um í bókum, séð í lélegum sjónvarpsþáttum (lífið hermir ekki eftir listinni, það hermir eftir Friends)."

Segir allt sem segja þarf, eða hvað.

Glóðar stundir (þarf að fara að upgreida kveðjuorðaforðann, ég er farinn að hljóma eins og Richter í nýjasta...)