Góðan dag

Það eru að koma jól. Ekki það blasi við á götunum, þar ríkir vindurinn einn.

Það er magnað að koma heim og horfa á Ísland með augum aðkomumannsins.

Maður myndi til dæmis aldrei sjá það í Berlín að álafosspeysuklædd grænmetisætutýpa settist upp í risastóran jeppa og brunaði í burtu með reykjarkófið í rassgatinu. Þetta fékk mig til þess að hlægja upphátt þar sem ég stóð í fárviðrinu í gær.

Einnig myndi maður hvergi annars staðar sjá ungar stúlkur ganga um göturnar í veðrum sem þeim er okkur nú hrjá í stuttpislum og þunnri sexy peysu.

Ísland er að verða skemmtileg blanda af the village í New York og Wall Street, það er svona létt hippastemming í klæðaburði að þeim undanskildum sem vinna í bönkunum (sem er líklega að verða 1/4 þjóðarinnar), þar er Sævar Karl í essinu sínu.

Hvað verður þegar þessir hópar fara að eiga alvöru samskipti, geta þessir hópar átt sameiginleg samskipti.

ég var annars á fundi í Glitni þar sem ég fór í skoðunarferð um húsið. Þetta var mögnuð upplifun, skipulagið með slíkum eindæmum að ég stend eiginlega agndofa á eftir. Hvernig hugsað er út í hvert smáatriði, hvernig allt er skipulagt og úthugsað niður í minnstu smáatriði.

Þetta er stærra en nokkur einn einstaklingur getur upphugsað, bankarnir eru sönnun þess í mínum huga að hópur starfar betur en einstaklingar.

En nú er að koma jól og þá á maður ekki að vera að hugsa um peninga, eða þannig!

Gleðilegar hátíðir.

Þorleifur

Góðan daginn

Kominn heim, fyrst í snjó og svo í rigningu.

Það var fagurt um að lítast þegar ég flaug inn yfir suðurnesin í átt að keflavíkurflugvelli. Lukkudísin hafði skipast mér í lið í heimfluginu þar sem ég hafði heila sætaröð fyrir mig (sem NYTIMES mælti nýlega með í stað þess að kaupa sér businessclass) og kom mér vel fyrir. Sat með fætur upp í loftið og svaf og horfði á video til skiptis. Las gott viðtal við Jelinek, sem ég er afar heillaður af, og undirbjó mig undir heimkomuna.

Snjór lá yfir öllu, snjór sem enn hefur ekki látið sjá sig í heimsborginni í Berlín (global warming sér til þess að þar er ennþá 10 stiga hiti), og það gladdi Íslendingahjartað. Snjórinn, rétt eins og fjöllin er einhvernveginn hluti af manni, hluti af sálinni, hluti af tilveru manns af eldfjallaeyjunni.

Það er þessi viðskilnaður sem reynist mér erfiðastur við búsetu erlendis. Í vini sína er hægt að hringja en það á ekki við um náttúruna, hún er fjarlæg í steinborginni.

Kuldinn barði kinnina þegar út úr flugstöðinni var stigið, eftir af hafa orðið vitna að hinum vaxandi rasisma Íslendinga þar sem tollurinn valdi fólk til skoðunnar eftir þjóðerni (spurði konuna fyrir framan mig "where are you from" og kippti henni inn þegar hún svaraði á bjagaðri ensku).

Stefnan var tekin beint upp í bústað til þess að slappa af áður en næsta vinnuferð hæfist við komuna til Reykjavíkur.

Vaknaði svo í morgun í borginni og nú barði rigningin gluggana, það vantar aldrei fjölbreytnina. En það skipti mig engu, það er kraftur í veðrinu, það er kraftur í síbreytninni, það er kraftur í lífinu sem veðrið gefur okkur Íslendingum í vöggugjöf.

Svo í kvöld er fyrsti samlestur á verkinu, og ég hlakka til. Eftir margar uppörvandi umsagnir verður gaman að heyra verkið, finna hvernig takturinn í því hljómar, sjá og skynja hvort að það virkar.

Þessi blóðskýrn nýss sköpunarverks er vissulega ógnandi en ég geng til þessa fundar öruggari en til sambærilegra hingað til.

Oh nú er bara að bíða og sjá.

Þorleifur

Góðan daginn

Ég lofaði því að það myndi fylgja myndasyrpa leikritaskrifunum. Þegar á reyndi þá var það ekki eitthvað sem mig langaði að gera.

En ég ákvað þó að láta mynd af mér við lok skrifanna fylgja með. Og þetta er hún.

ég hef sent verkið út til kommenta og vona að þau verði jafn góð og hingað til.

Þetta var brjálæðislegt ferli, meðfram öllu hinu sem ég er búinn að vera að bralla, en ótrúlega lærdómsríkt.

Það sem mér hefur lærst á skrifunum hingað til var að hvað sem allri pólitík viðkemur þá verða verk að vera um manneskjur. Og í gegnum þær er svo hægt að koma að alls konar málum. Ástæðan er einfaldlega sú að manneskjur tengja ekki við hugtök, þau tengja við aðrar manneskjur, og því til þess að það hafi einhvern slagkraft þurfa manneskjur að lenda í einhverju í aðstæðum sem áhorfendanum er skiljanlegt. Eða allaveganna meðtakanlegt.

Og þetta var það sem ég hef reynt með þetta verk og samkvæmt því sem fólkið sem ég treysti og er í kringum mig er að segja mér hefur það tekist ágætlega. En svo er að sjá þegar maður fer að setja þetta á svið...

En allaveganna er fyrsta hindrunin að baki. Nú taka við endurskrifin...

Andskotans endurskrifin...

Púff!

Góðar stundir

Þorleifur Örn Arnarsson
Berlín

Góða kvöldið

ég var að koma aftur frá Liege í Belígu þar sem ég er að fara að setja upp leiksýningu í Febrúar. Verkefnið er skipulagt af Thomas Ostermeier, einum helsta leikstjóra Þýskalands. Leiklistarhátíðin fjallar um pólitískt leikhús og stríð þannig að það liggur ekkert sérstaklega langt undan hvað mig snertir.

Verkið heitir 7 Sekúntur og er verk eftir Falk Richter
sem er hirðleikskáld og leikstjóri við Schaubuehne í Berlín (leikhús Ostermeier).

Verkið er post dramatískt þó ekki verði meira sagt, engin eiginleg samtöl heldur er þarna um að ræða lýsingar á hermönnum og upplifunum þeirra, en tengist svo inn í hlutverk medíunnar, sýndarveruleika nútímans og hvaða áhrif það hefur á atburði eins og stríð.

Þetta er spennandi þema, en afar erfitt í sviðsetningu.

Einnig er spennandi að koma í svona borg eins og Liege, sem liggur undir þungu þunglyndisskýi. Það bókstaflega lak af húsunum.

Iðnaðarborg sem er að hruni komin enda eru námurnar og iðnaðurinn farinn og henni hefur ekki tekist að komst inn í þjónusugeimið.

Ég byrja að vinna þar 1.feb. Það er 2 dögum eftir frumsýningu mína í Borgarleikhúsinu á Eilífri hamingju þannig það er mikið að gera svo ekki sé meira sagt.

Það verður spennandi að vinna með Ostermeier, allaveganna vantar ekki pressuna. En það er eins gott að venja sig við hana ef maður ætlar sem að komast eitthvað áfram í þessum harða heimi hér, í heimi þar sem leikhúsið er ennþá að reyna á þolrif samfélagsins, er ekki aðeins orðið skemmtanaform.

Skellti þessari mynd inn þar sem mér þótti hún skemmtileg í ljósi skýrslunnar sem var að koma út eftir góðvin Bush fjölskyldunnar þar sem hann ákvað að koma litla kút í bobba. Kannski hans tími sé liðinn.

Góðar stundir.

Þorleifur Örn Arnarsson

Góðan daginn

Á heimasíðu sinni eru Sigmar Guðmundsson sjónvarpsmaður á RÚV að rífast við Jakob nokkurn sem mér sýnist á öllu að sé fréttamaður á Fréttablaðinu.

Rifrildið, ef slíkt skyldi kalla, fjallar um yfirlýsingu 365 miðla þess efnis að ef til vill þurfi að leggja niður fréttastofu stöðvar 2 vegna þess að RÚV verður áfram á auglýsingamarkaði.

Þetta eru náttúrulega afleit rök ef horft er á 9 mánaða uppgjör 365 miðla. Menn eru þarna bara að grípa í eitthvað til þess að reyna að færa fókusinn frá vondu fjárfestingum 365 miðla sjálfra.

Og þetta mál allt hljómar svoldið eins og til þess að færa umræðuna frá því sem raunverulega skiptir máli þessu samhengi, hvort yfir höfuð eigi að gera RÚV að eignarhaldsfélagi í eigu ríkisins.

Málið er það að ég fæ ekki séð að sú breyting sem slík breyti miklu. Jú, það gerir kannski auðveldara að reka fólk og stokka eitthvað upp (sem samkvæmt nútíma efnahagskenningum er gott mál og blessað), RUV losnar við yfirstjórn sem getur ráðið menn eins og Auðunn greyjið George (hvar er hann nú blessaður, kominn aftur til Asíu?) en hvað svo.

Hver er tilgangurinn með þessu í raun. Er, eins og mig grunar, verið að leggja fyrstu drög að því að koma RÚV í einkaeign? Og ef það er málið þá er það mun alvarlegra mál en hvort RÚV máegi birta auglýsingar eða ekki.

En auðvitað er gott að einblýna á það til þess að afvegaleiða umræðuna. Það er hin raunveruleg "smjörklípuaðferð" sem er í gangi.

Því það er þekkt trikk að snúa umræðunni um útfærslur af tillögu í stað þess að ræða tillöguna sem slíka.

Í öðrum fréttum. Kárahnjúkastífla lekur næstum ekki neitt og vatnið sem sleppur í gegn er drykkjarhæft. Þarna er náttúrlega stórkostlegt tækifæri á ferð enda voru menn nú ekki lítið í því að koma fram með mögulegar útfærslur. Davíð Oddson stakk til dæmis upp á því að nota uppistöðulónið sem vatnagarð. Hafði reyndar ekki hugsað út í það að vatnið er svo kalt að hver sem dytti í það myndi láta lífið innan nokkurra mínútna.

En sumsé, hér er komin fram önnur hugmynd. Það er hægt að notast við stífluna sem vatnssíu og hægt að selja afurðina á flöskum til útlendinga. Það gæti jafnvel borgað upp tapið sem verður á virkjuninni.

Bestu kveðjur frá Berlín þar sem global warming heldur ennþá á suðrænu hitastigi.

Þorleifur Örn Arnarsson

Góða kvöldið

Góðar fréttir af mér. Ég var að komast að því að samk. nýjust skýrslunni um skiptingu eigna í heiminum þá erum við Meri í 1.2% af ríkasta fólki í heimi.

Ég var rétt í þessu að senda Bjögga Thors email þar sem ég bað hann um far heim í Desember enda á ég miklu meira sameiginlegt með honum heldur hinu pakkinu öllu hér í Berlín.

Já, það er gott að fá slíkar fréttir. Manni líður miklu miklu betur að tilheyra loks einhverjum almennilegum hópi, svona überDavos hópi, ekki vera flokkaður sem listamaður eða eitthvað álíka plebbalegt. Nei, ríkur er ég og ríkur skal ég vera.

Trúrðu mér ekki?

Samk. skýrslunni þá eiga um 2% helming allra skráðra eigna í heiminum og er þar eignastigi sem sýnir svo ekki er um villst að samkvæmt eignum mínum (sem eru nú samt að ég hélt ekkert rosalegar) þá er ég á toppnum.

Reyndar býst ég við að aðeins séu teknar með í reikninginn skráðar eignir sem þýðir að eignir fólks í þriðja heiminum (og reyndar mikið af Suður og mið Ameríku sem kannski teljast ekki beint til þriðja heimsins) telja ekki með.

En ég læt það ekki skemma fyrir mér upphafninguna, Ég er loks maður meðal manna. Því hvernig sem á það er litið þá er það af eignum sem einstaklingar eru metnir í nútímasamfélaginu.

Og við þetta bætist að hér í Berlín er 10 stiga hiti og því er global warming að redda vetrinum fyrir mér.

Já betra gæti það varla verið.

Bíð nú bara eftir að Bandaríkin ráðist inn í Íran, Sýrland og kannski eitt eða tvo smáríki í viðbót til þess að styrkja dollarann, enda á ég slatta af honum, sem og hlutabréfum í olíufyrirtækjum.

Mórall er frábær og til margs brúklegur svo lengi sem hann er hvorki mér né mínum til trafala, já og afleiðingarnar af því að iðka hann ekki komi bara niður á öðrum.

Go Kapital segi ég nú bara.

Þorleifur Örn Arnarsson

Góða Kvöldið

Þetta er höll.

Þetta er stjórnsetur.

Borgin er Schwerin í norð-austur Þýskalandi, höfuðborg Meklenburgfylkis.

Í þessu stjórnsetur er nasista að finna, það er 7 prósent máttarstólpa þessa austurþýska samfélags eru nýnasistar sem kosnir voru á fylkisþingið í síðustu kosningum.

Auðvitað tengist þetta hópnum sem ég var að skrifa um hér á síðunni, fólki sem er ekki lengur hluti af samfélaginu, fólk sem á sér enga framtíð og kýs þennan flokk ekki vegna þess að það trúir á hugmyndafræði flokksins (það eru í raun afar fáir nýnasistar í Þýskalandi) heldur vonast til þess að þessi flokkur geri eitthvað öðruvísi, bara eitthvað. hristi upp.

Þetta er fólk sem búið er að missa trúna á kerfið og því er eitthvað annað betra en það sem það sér.

Ástæða þess að ég er að fjalla um Schwerin.

Ég er að fara að leikstýra þarna næsta haust. Og er að hugleiða hvað það er sem ég á að gera þarna.

Ég er nú þegar komin með stykki sem ég vil setja upp en þar til það er samþykkt þá ætla ég ekki að gefa það upp hvað það er, eina sem ég segi er að það er stykki eftir norskan sérvitring sem oftar en ekki sá hlutina í skarpara ljósi en tíðkast nú á dögum.

En þarna er maður kominn með hendur á alvöru thema. Það er mótstöðu að finna í þessu leikhúsi, í þessu héraði.

Og það er það sem leikhúsið þarf á að halda...

Bið að heilsa

Þorleifur

Það hefur undarlega plága lagst á þýsku þjóðina
Þeir hafa uppgötvað fátækt

Það er þjóðverjum líkt að liggja í dvala og vakna svo upp við vondan draum þegar veruleikinn slær þá utanundir.

Þetta er nýgerst hér í Þýskalandi þegar ný könnun á högum landsmanna var gerð fyrir nokkru og í ljós koma að stór hluti þjóðarinnar (allt að 8 milljónir manna, kvenna og barna) búa við sára fátækt. Þetta er hópur sem lifir á bótum, hefur litla sem enga menntun og atvinnuleysi gengur í allt að þrjá ættliði.

Auðvitað er þetta ekki nýt vandamál en hin þýska menntaumræða er oft á svo háu plani, talar í svo rósóttu máli að tengingin við veruleikann er lítil sem engin. Og þannig var það í þessu tilfelli.

ég horfði svo í kjölfarið á heimildamynd sem fylgir eftir 3 slíkum fjölskyldum. (þýskukunnátta nauðsynleg)

Ég var nefnilega að velta fyrir mér hvaða fólk við erum á sjá á sviðum hér í landi (og sérstaklega á Íslandi) og hvort að þessi hópur manna kæmi þar fyrir.

Og viti menn, þessi hópur er kemur varla fyrir í leikhúsinu, og ef hann gerir það þá er það yfirleitt sem utanaðkomandi sem á að kommenta á þann eða þá (yfirleitt þann) sem verkið er um.

Af hverju sjáum við þetta fólk ekki á sviðinu? Er það vegna þess að þessi hópur kemur ekki í leikhúsið og því hefur þetta efni ekki resonance við áhorfendur? Er það vegna þess að leikhúsfólkið, sem yfirleitt telur sig til hinnar ríkjandi millistéttar eða menntaelítunnar, skilur það ekki, eða hefur hreint ekki áhuga?

Ég hallast að því að svarið liggi frekar við síðari útskýringuna.

Leikhúsið og millistéttarfólkið þar getur varla gert þessu skil vegna þess að það skilur ekki tilveru þessa fólks. Þetta er fólk án raddar, þetta er fólk sem ekki tekur þátt í opinberri umræðu. Þetta er fólk þar sem tilveran samanstendur af endalausri baráttu við að lifa af. Þetta eru hinir raunverulegu lífskúnstlerar. Hvernig hægt er að lifa af á pakkasúpum og sjónvarpi, skríðandi fyrir starfsmönnum opinberra stofnana á milli þess sem það reynir að svíkja út sígarettupening og mæta í þegnskilduvinnuna sem dómarinn dæmdi það í.

Ég er nokkuð viss um þetta gæti ég ekki tekist á við.

En vandinn við sviðsetningu er sá að þetta er svo mikil raunveruleiki.

Sem dæmi þá var í þessari heimildarmynd stórkostleg sena sem ég er mikið búinn að hugleiða hvernig maður kæmi á sviðið:

Við erum búin að vera að fylgjast með sérlega ólukkulegri fjölskyldu þar sem faðirinn er atvinnulaus og heimsækir soninn á næstu hæð fyrir ofan sem er líka atvinnulaus (sem og konan hans). Faðirinn er kominn í heimsókn til þess að sitja með þeim yfir daginn á meðan þau horfa á sjónvarpið. Þau tala um það að þau fari út einu sinni á dag, út í sjoppu til þess að ná í sígarettur ,annars ekki.

Þegar þau koma aftur úr sígarettuleiðangrinum þá draga þau fyrir og kvarta svo yfir því að gardínurnar séu lélegar, sólin nái alltaf að trufla áhorfið á sjónvarpið.

Það sem er svona stórkostlegt við þessa senu ( í tragísk/dramatíksum skilningi) er ömurðin í sitationinni. Þau sitja þarna og gera ekki neitt allan daginn. Og þegar þau tjá sig um próblematíkina í lífinu þá er það atriði sem virðist við fyrstu sýn ekki sérlega alvarlegt en er fyrir þeim algert aðalatriði, þar sem sjónvarpið er eina flóttaleiðin sem þau þekkja. Og því er sólartruflunin raunverulegt existensíalískt vandamál - fyrir þeim.

Þetta er illfæranlegt á sviðið.

Af hverju?

Vegna þess að þetta - ekkert gera - er ekki áhugavert á sviði nema í mjög svo skamman tíma. En myndavélin sem getur klippt móment frá mómenti (og hver klipp er eins og umbreyting í leikrænum skilningi) ólíkt leikhúsi sem verður að leyfa hlutunum að þróast, annars missir það tenginguna við áhorfendur.

Maður næði þá aldrei í stemminguna sem getur gefið kommenti sem þessu þann slagkraft sem þarf...

Eða hvað...

Og því þessar vangaveltur.

getur leikhúsið klippt eins og í bíó og ef svo þá hvernig.

(Með þessu er ég auðvitað að útiloka þann sjúkdóm í nútímaskrifum að láta persónurnar ekki lenda í neinum breytum á meðan leiknum stendur heldur láta þær standa óumbreytanlegar í situationinni og segja frá breytingunum sem átt hafa sér stað áður. Þessi skrifmáti hefur náð yfirhöndinni vegna þess að þetta er easy short cut. )

Svo mörg voru þau orð.

Bis Bald

Þorleifur Örn Arnarsson

Góða kvöldið

Ég hef verið að hugleiða mikið um sannleikann, upplifunina.

Hvað er satt? Hvað er sviðsett? Hver er munurinn?

Ég var í kvöld í leikhúsinu þar sem ég sá hinn stórmerkilega hóp Rimini Protokoll.

Þessi hópur hefur mikið verið að vinna með mörk raunveruleikans og uppspunans, leikhússins (hins framsetta - uppstillta) og lífsins sem leikhúsið fjallar um ("Raunveruleikinn").

Fyrir nokkrum árum settu þeir upp sýningu um dauðann þar sem þeir fegnu til liðs við sig fólk sem vinnur við dauðann, útfararstjóra, líksnyrta og svo framv. og fengu þau til þess að segja áhorfendunum frá.





Einnig tók ég þátt í sýningu þeirra, Call cutta, þar sem maður var sendur af stað í göngutúr um Berlín undir leiðsögn indverskar símastúlku sem aldrei hafði til Berlínar komið. Sú fékk að sjá mann í video af og til á leiðinni, reyndi jafnvel við mann á meðan hún sagði manni sögur af Indverjum í Berlín. Þetta var alveg mögnuð upplifun.

Og ég var að koma þaðan af nýjustu sýningu þeirra, Wallenstein. Wallenstein er verk eftir Schiller, eins af höfuðskáldum Þýskalands. Ekki hafði nú verkið mikið um Wallenstein að segja en hins vegar þá voru í sýningunni einstaklngar úr þeirri borg sem verkið var sett upp í, Mannheim. Þar á meðal pólitíkus sem hafði verið hafnað sem bæjarstjóra þar af eigin flokksmönnum í leynilegri atkvæðagreiðslu.

Pólitíkus þessi fór í gegnum það hvernig hann hafði hannað ímynd sína. Til dæmis setti hann myndir af sér í bækling þar sem hann var að faðma hunda sem hann ( sem hann átti ekki en fékk lánaðan hjá frænda sínum) til þess að höfða til dýavina, hann birtir myndir af sér eldandi "uppáhalds" matinn sinn, spagettí með tómatsósu (sem honum finnst vont en samk. könnun þá höfðar það til flestra), myndir af stórfjölskyldunni til þess að höfða til fjölskyldufólks (hann bauð systrum sínum í heimsókn sem eiga 6 börn en hann á engin sjálfur) og þetta allt í ljótasta bæklingi sem ég hef séð.

Þarna voru líka þýskir og amerískir hermenn sem fjölluðu um hvernig þeir höfðu tekið þátt í morðum á almennum borgurum (þó svo auðvitað voru þeir þá að reyna að stoppa það).

Lögreglumaður úr Stasí

Kona sem rekur date service sem stöðvaði sýninguna af og til til þess að svara í símann og ráðleggja kúnnum í sambandi við kynlíf og sambönd (kúnnarnir vissu ekki að þeir væru í beinni)

Að ógleymdri heimavinnandi stjörnukortakonunni sem skilgreindi þátttakendur á meðan sýningunni stóð.

hvað hefur þetta með upplifun á raunveruleika að gera? Jú, ég hef ekki hugmynd um hvort allt það sem ég heyrði á sviðinu er satt. Og í raun skiptir það ekki máli, ég má ráða. Annaðhvort er þetta satt og ég trúi því eða ég ákveð að þetta sé lygi og trúi því ekki. En valið er mín megin.

Og í raun þá dregur það ekkert úr sögunum á sviðinu ef þær eru sannar eða ekki, þær voru góðar sögur sem ég fékk að heyra í kvöld. En það er búið að taka frá mér vissuna að þetta sé uppspuni.

En var þetta áhugavert leikhús? Þar er ég ekki svo viss. Því þó svo ég gæfi mér það að þetta væri allt satt þá breytir það ekki því að þarna stóðu manneskjur á sviðinu sem greinilega vissu hvenær þær ættu að segja það sem þær sögðu. Þær voru ekki í súpermarkaðnum að kaupa inn klukkan 20.00 í kvöld heldur stóðu þær í leikhúsinu og því er þetta vissulega uppstillt, og því verður það sem fram fór að vissu leyti að óraunveruleika, þó svo það hafi verið raunverulegt.

Leikhúsið getur ekki verið annað en uppspuni sem leyfir sér að ganga útfrá þeim óskrifaða sáttmála að allir í salnum trúi því á einhverju leveli að það sem fram fer sé sannleikur.

Þegar það er svo sannleikur sem fram fer á sviðinu þá ruglast þessi mörk því að því er haldið að mér að ég eigi að trúa því sem fram fer vegna þess að það, ólíkt hinum verkunum, sé satt. En það er ekki sannara en svo að þau eru stödd á sviði í leikhúsi á tilsettum tíma í búningum.
Bætir það einvherju við ef þetta eru raunverulegar manneskjur? Og eru þær raunverulegar manneskjur þegar þær standa á sviðinu? Eru þær ekki þær umfram allt myndir sem þær varpa frá sér í þessari situation?

Ég heyrði það eftir á hjá mörgum að þetta hefði verið frábært því að það snerti fólk svo mikið að þetta var raunverulegt fólk. En ég er viss um að góðir leikarar hefðu getað farið betur með sögurnar, að gottskáld hefði gert sér meiri mat úr efniviðnum og eftir hefði staðið sterkar upplifun en ég varð fyrir í kvöld, þrátt fyrir óraunveruleikann sem hefði átt sér stað.

Ég held að þetta tengist ótta sem teigir sig um samfélag óraunveruleikans, það eru allir að leita að hiu ekta, því að tilvera þeirra er ekki ekta lengur. Og því er það svo sterk upplifun að í kvöld hafi verið ekta fólk með ekta sögur.

Ef fólk myndi hinsvegar sættast við óraunveruleikann sem er hinn nýji raunveruleiki þá gæti leikhúsið verið ekta, fyrir því.

Og það hefur leikhúsið sem bíó aldrei nær. Að þrátt fyrir það að bíó sé afmynd af raunveruleikanum þá er hann kaldur, valinn og varpaður á meðan í leikhúsinu eru manneskjur á sviðinu og þó svo að þær séu að leika manneskjur, með fyrirframskrifaðan texta, þá eru þær eftir allt ekta, manneskjurnar sjálfar.

Og það er raunveruleiki.

Góða nótt

Þorleifur Örn Arnarsson

Góðan daginn

Ætli þessi mynd sé ekki lýsindi fyrir hvernig ég upplifi umhverfi mitt á þessum fagra laugardagseftirmiðdegi.

Þessi mynd er tekin í hinu stórmerka gyðingasafni í Berlín.

Þessi hluti safnsins heitir garður útlegðarinnar og er samansettur úr 49 ferhyrndum súlum. 48 fyrir stofnun ísraelsríkis og ein fyrir tengingu Berlínar við þá stofnun.

Það sem er einstakt við þennan "garð" er hönnunin og hvernig hún tengist hugmyndinni um útlegð.

maður gengur út um dyr frá gangi útlegðarinnar þar sem maður getur lesið um einstaklingsbundna upplifun á því að yfirgefa heimili sín og þurfa að hverfa til framandi landa, allt frá hugmyndafræðilega útlögðum fullorðinna manneskja sem fullljóst var að aldrei gætu þau snúið heim að nýju til barnslegra upplifanna þeirra sem ekki skildu ástæðu brottfararinnar og trúðu jafnvel á ævintýrin.

Þegar maður gengur inn í garðinn þá blasa annars vegar við þessar miklu súlur og hins vegar að undir fótum manns er búið að leggja steinagöngustíga sem óþjálir eru fótum sem ganga inn á milli súlnanna.

Þegar maður gengur inn á milli súlanna þá byrjar hægt og rólega að byggjast upp óþægindatilfinning. Maður sér aðeins beint fram fyrir sig en þar stöðugt að ganga yfir krossgötur þar sem hið óvænta bíður manns á hverju horni. Við bætist svo að maður heyrir í fólki sem maður ekki sér í skringilegu bergmáli súluganganna. Manneskjur birtast manni og hverfa áður en maður hefur gert sér grein fyrir því, þær eru á sínum eigin gangi.

Þessi "hætta" sem liggur á hverjum gatnamótum magnast því lengur sem maður ráfar þarna um, enda fær maður með þessu að upplifa það að vita aldrei hvað liggur handan hornsins. Gildran gæti smollið við hvert skref. Sjón manns er takmörkuð við eina stefnu, sem endar í ljósi við enda gangsins, en það er fjarlæg von.

Við þetta bætist svo að allur garðurinn hallar undan fæti. Maður gengur uppímót inn í garðinn og þegar maður hefur dvalist þar nokkra stund þá fara fæturnir að þreytast og heimta að fara til baka, þaðan sem komið var. Likaminn vill fara heim.

Þannig tekst hönnuðnum, Daniel Liebeskind, að skapa í líkama gestsins upplifun þess sem hefur þurfa að yfirgefa heimkynni sín, vini og umhverfi, öryggi og framtíð og neyðst til þess að byggja að nýju frá grunni. Óvissan og heimþráin líkamnast í upplifun þess sem garðinn heimsækir. Maður skilur á einhvern óhugnarlegan djúpstæðan máta missi þess sem rekin er á flótta.

Og hvernig tengist þetta minni upplifun minni þennan laugardag?

Að skrifa er eins og fara í útlegð (nú ætla ég ekki að lýkja því saman við skelfingu þeirri sem gyðingar heimstyrjaldarinnar fóru í gengum), maður leggur frá landi raunheimsins og tekru stefnuna á hið óþekkta.

maður ráfar þar um óviss og hræddur, leitandi, vonandi, skjálfandi í leit að hugdettum, mannskjum, tenglsum, skilningi.

Maður veit ekki hvað liggur handan hornsins, maður heyrir skringileg hljóð, raddir sem kalla mann heim en verður að halda ótrauður áfram.

Það eina sem maður getur haldið sig í er ljósið við gangsendann. Trúnna að ef maður þorir að loka augunum og hlusta, þorir að staldra við, þorir að kynnast þessum nýju manneskjum (sem verða svo sannarlega raunverulegar leyfi maður þeim að komast að sér) þá muni maður komast á leiðarenda. Einhvernveginn muni maður ganga ganginn á enda og standa í ljósinu að nýju.

Ég ætlaði aldrei að verða skáld, eða rithöfundur eða hvað svo sem leikritaskrásetjarar eru kallaður á tímum skilgreiningarleysisins. Ég neyddist til þess vegna þess að það sem mig langaði að tala um, það sem mér fannst nauðsynlegt að segja var óskráð og vildi ég fjalla um það þá yrði ég að skrá það sjálfur.

Og hægt og hægt fer maður að taka þetta hlutverk sitt alvarlega, manni fer að skiljast að þessar manneskjur sem maður kynnist í útlegðinni hafa fullan rétt til þess að verða manneskjur af kjöti og blóði, hafa fullan rétt á því að trúa, vona og þrá. hafa fullan rétt á því að vera sjálfum sér ekki samkvæmar, rétt á lífslygi, rétt á því að anda rétt eins og ég.

Ég vona að ég komi út í ljósið aftur og hafi ekki brugðist þeim.

Þorleifur