laugardagur, október 28, 2006

Þetta er grein sem ég sendi á fréttablaðið sem svar við grein Hannesa H. Gissurarsonar:

The World accouring to Hannes

Það er fróðleg lesning að venju að lesa greinaskrif háskólaprófessorsins Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar í Fréttablaðinu í gær.

Honum tókst í stuttri grein að rekja mannkynssöguna í heild sinni og á sama tíma sýna fram á að svartsýnir fýlupúkar, svo sem náttúruverndarsinnar, vaði í villu og svima í heimssýn sinni.

Til dæmis tekst honum snilldarlega að afskrifa að hvalveiðar hafi einhver áhrif á ímynd Íslands, afskrifa að hættulegar hliðarverkanir af fólksfjölgun og ofsókn í auðlindir jarðar og sjávar skipti máli, ef hún á sér yfir höfuð stað, að fátækt í heiminum sé í raun ekkert vandamál og slumpar svo að lokum á að jörðin sé einvörðungu að hitna vegna sólgosa og að innan skamms muni heimsfriður ríkja í glæplausu samfélagi.

Það sem einkennir skrif prófessorsins eru skemmtilegar tilvitnanir og ályktanir og gaman er að sjá mann í menntaumhverfinu taka sig sjálfan svo lítið hátíðlega. Ég hélt nefnilega að það væri venja í háskólaumhverfinu að færa rök fyrir máli sínu, en ég sé nú að það er misskilningur.

Að prófessorsins mati eru hvalveiðar fullkomlega réttlætanlegar vegna þess að, ólíkt því sem flestöll stjórnvöld í heiminum, helstu fjölmiðlar og umhverfisverndarsamtök halda fram, þá sé nóg af hval í höfunum og ekki nóg með það heldur étur greinilega skíðishvalurinn allt í einu fisk, sem hlýtur að koma fleirum en mér á óvart.

Einnig vonar prófessorinn að þessir útlendingar sjái að sér þegar þeir átta sig á því að þeir veiða líka spendýr. Reyndar telja flestar þjóðir að á því sé munur að drepa dýr sem innan alþjóðlegra samninga eru verndaðar og þeirra sem veidd eru utan allra alþjóðlega sáttmála, en á þetta slær háskólamaðurinn og telur bara fáfræði.

En hann lætur ekki hér við sitja heldur setur samasemmerki milli misskilningings í kringum hvalveiðarnar og dómsdagaspáa sem samkvæmt bókinni "Hið sanna ástand heimsins" (sem ég verð að viðurkenna að ég hef í fáfræði minni hvorki lesið né heyrt um) sem hann á í bókahillunni. Svo heldur hann áfram á þessum nótum og afsannar næst það sem ma. öldungadeild bandaríkjanna og Tony Blair forsætisráðherra Bretlands hafa lýst sem einni stærstu hættu sem að mannkyninu steðjar, hlýnun loftlagsins vegna gróðurhúsaáhrifa, sem önnur bók í hillunni góðu, dómsdagsbók frá 1974, spáði fyrir um en samkvæmt prófessornum er hlýnunin líklega eldgosum á sólinni um að kenna.

(Ég reyndar leit í svipinn yfir hilluna hjá mér og sé þar nokkrar bækur sem halda því meðal annars fram að í raun séu eðlur í grímubúningum við stjórnvölinn í heiminum, önnur sem heldur því fram að stórfyrirtæki ráði sér "economic hitmen" til þess að blekkja stjórnvöld vanþróuðu ríkjanna til þess að fjárfesta í stórframkvæmdum á lánsfé. En ég er náttúrulega ekki kennari við Háskóla Íslands, ekki á framferði hins opinbera eins og Hannes Hólmsteinn, og er því bókahillan mín líklega síður til sannana fallinn en hans.)

En Hannes er hvergi nærri hættur enda maður sem sópar að. Hann stekkur þvíumnæst yfir í stríð og frið og lýsir því á sérlega einfaldan og skýran máta að heimurinn sé nú betri en nokkru sinni fyrr. Til þess notar hann tölfræði um glæpatíðni (án tilvísunar) og álit sitt á því hvernig er að búa í borgum Bandaríkjanna og Bretlands.

Frjálshyggjumaðurinn Hannes imprar líka á því að í fyrirmyndarlöndum eins og Hong kong og Singapour, þar sem lýðræði er virt að vettugi en atvinnufrelsi er við lýði, sé fátækt nú fortíðarvandi. Að í vanþróuðulöndnunum sé lestrarkunnátta nú um 80% meðal ungmenna og aðgangur að brunnvatni sé ekki lengur vandi. Þetta, ef rétt reynist, eru frábærar fréttir þó vissulega megi velta því fyrir sér hvort framfarir þær er hann boðar þurfi endilega að eiga sér stað í skjóli einræðis.

En prófessorinn er langt í frá hættur, næst snýr hann sér að öryggismálum. Honum finnst að miklu friðvænlegra sé nú um að lítast í heiminum en 1989. Þetta telur hann staðreynd þó svo að skráðar hryðjuverkaárásir 1989 hafi verið 7 en 2005 voru þær 35 (heimild getið að neðan) en hver er að hengja sig í smáatriði. Einnig finnst honum ástæða til þess að minna okkur á það hversu gott við höfum það enda séu morð mun fátíðari nú í London en á 13 öld!

Að lokum minnir hann okkur á að séum við staðföst og traust í bardaganum við hryðjuverkamennina þá verði allt yndislegt eins og á 19. öldinni. Mér líður betur nú þegar.

Eins og áður sagði þá er gaman til þess að vita að háskólafólkið sé undir staðfastri forrystu Hannesar Hólmsteins Gissurarson að yfirgefa fílabeinsturn rökstuddra vísinda og geta nú sest með okkur hinum og skipst á skoðunum byggðum á því sem maður finnur á bókahillunni, kaffistofunni, vinnustaðarskemmtuninni eða annars staðar þar sem lífið á sér raunverulega stað.

Þorleifur Örn Arnarsson
Leikstjóri

Heimild:
http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_terrorist_incidents
Þetta er grein sem ég sendi á fréttablaðið sem svar við grein Hannesa H. Gissurarsonar:

The World accouring to Hannes

Það er fróðleg lesning að venju að lesa greinaskrif háskólaprófessorsins Hannesar Hólmsteins Gissurarsonar í Fréttablaðinu í gær.

Honum tókst í stuttri grein að rekja mannkynssöguna í heild sinni og á sama tíma sýna fram á að svartsýnir fýlupúkar, svo sem náttúruverndarsinnar, vaði í villu og svima í heimssýn sinni.

Til dæmis tekst honum snilldarlega að afskrifa að hvalveiðar hafi einhver áhrif á ímynd Íslands, afskrifa að hættulegar hliðarverkanir af fólksfjölgun og ofsókn í auðlindir jarðar og sjávar skipti máli, ef hún á sér yfir höfuð stað, að fátækt í heiminum sé í raun ekkert vandamál og slumpar svo að lokum á að jörðin sé einvörðungu að hitna vegna sólgosa og að innan skamms muni heimsfriður ríkja í glæplausu samfélagi.

Það sem einkennir skrif prófessorsins eru skemmtilegar tilvitnanir og ályktanir og gaman er að sjá mann í menntaumhverfinu taka sig sjálfan svo lítið hátíðlega. Ég hélt nefnilega að það væri venja í háskólaumhverfinu að færa rök fyrir máli sínu, en ég sé nú að það er misskilningur.

Að prófessorsins mati eru hvalveiðar fullkomlega réttlætanlegar vegna þess að, ólíkt því sem flestöll stjórnvöld í heiminum, helstu fjölmiðlar og umhverfisverndarsamtök halda fram, þá sé nóg af hval í höfunum og ekki nóg með það heldur étur greinilega skíðishvalurinn allt í einu fisk, sem hlýtur að koma fleirum en mér á óvart.

Einnig vonar prófessorinn að þessir útlendingar sjái að sér þegar þeir átta sig á því að þeir veiða líka spendýr. Reyndar telja flestar þjóðir að á því sé munur að drepa dýr sem innan alþjóðlegra samninga eru verndaðar og þeirra sem veidd eru utan allra alþjóðlega sáttmála, en á þetta slær háskólamaðurinn og telur bara fáfræði.

En hann lætur ekki hér við sitja heldur setur samasemmerki milli misskilningings í kringum hvalveiðarnar og dómsdagaspáa sem samkvæmt bókinni "Hið sanna ástand heimsins" (sem ég verð að viðurkenna að ég hef í fáfræði minni hvorki lesið né heyrt um) sem hann á í bókahillunni. Svo heldur hann áfram á þessum nótum og afsannar næst það sem ma. öldungadeild bandaríkjanna og Tony Blair forsætisráðherra Bretlands hafa lýst sem einni stærstu hættu sem að mannkyninu steðjar, hlýnun loftlagsins vegna gróðurhúsaáhrifa, sem önnur bók í hillunni góðu, dómsdagsbók frá 1974, spáði fyrir um en samkvæmt prófessornum er hlýnunin líklega eldgosum á sólinni um að kenna.

(Ég reyndar leit í svipinn yfir hilluna hjá mér og sé þar nokkrar bækur sem halda því meðal annars fram að í raun séu eðlur í grímubúningum við stjórnvölinn í heiminum, önnur sem heldur því fram að stórfyrirtæki ráði sér "economic hitmen" til þess að blekkja stjórnvöld vanþróuðu ríkjanna til þess að fjárfesta í stórframkvæmdum á lánsfé. En ég er náttúrulega ekki kennari við Háskóla Íslands, ekki á framferði hins opinbera eins og Hannes Hólmsteinn, og er því bókahillan mín líklega síður til sannana fallinn en hans.)

En Hannes er hvergi nærri hættur enda maður sem sópar að. Hann stekkur þvíumnæst yfir í stríð og frið og lýsir því á sérlega einfaldan og skýran máta að heimurinn sé nú betri en nokkru sinni fyrr. Til þess notar hann tölfræði um glæpatíðni (án tilvísunar) og álit sitt á því hvernig er að búa í borgum Bandaríkjanna og Bretlands.

Frjálshyggjumaðurinn Hannes imprar líka á því að í fyrirmyndarlöndum eins og Hong kong og Singapour, þar sem lýðræði er virt að vettugi en atvinnufrelsi er við lýði, sé fátækt nú fortíðarvandi. Að í vanþróuðulöndnunum sé lestrarkunnátta nú um 80% meðal ungmenna og aðgangur að brunnvatni sé ekki lengur vandi. Þetta, ef rétt reynist, eru frábærar fréttir þó vissulega megi velta því fyrir sér hvort framfarir þær er hann boðar þurfi endilega að eiga sér stað í skjóli einræðis.

En prófessorinn er langt í frá hættur, næst snýr hann sér að öryggismálum. Honum finnst að miklu friðvænlegra sé nú um að lítast í heiminum en 1989. Þetta telur hann staðreynd þó svo að skráðar hryðjuverkaárásir 1989 hafi verið 7 en 2005 voru þær 35 (heimild getið að neðan) en hver er að hengja sig í smáatriði. Einnig finnst honum ástæða til þess að minna okkur á það hversu gott við höfum það enda séu morð mun fátíðari nú í London en á 13 öld!

Að lokum minnir hann okkur á að séum við staðföst og traust í bardaganum við hryðjuverkamennina þá verði allt yndislegt eins og á 19. öldinni. Mér líður betur nú þegar.

Eins og áður sagði þá er gaman til þess að vita að háskólafólkið sé undir staðfastri forrystu Hannesar Hólmsteins Gissurarson að yfirgefa fílabeinsturn rökstuddra vísinda og geta nú sest með okkur hinum og skipst á skoðunum byggðum á því sem maður finnur á bókahillunni, kaffistofunni, vinnustaðarskemmtuninni eða annars staðar þar sem lífið á sér raunverulega stað.

Þorleifur Örn Arnarsson
Leikstjóri

Heimild:
http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_terrorist_incidents

miðvikudagur, október 25, 2006

Góða kvöldið

Ég ætti náttúrulega að vera farinn að sofa en skynsemi hefur sjaldan talist mín sterkasta hlið.

ég er að vinna með Andra Snæ þessa dagana og það er skrítið en gott.

Við ræðum allt milli heims og helju, samræður sem svo hægt og hægt vinna sig inn að hjarta, heilsa, sál og þaðan niður á blað.

Hvort að það meikar svo allt sens verður bara að koma í ljós, en tilfinnig mín er sú nú að þetta verði spennandi ferðalag.

Manneskja nútímans er svo skrýtið dýr, eins og flugan sem OG VODAPHONE vill telja okkur trú um að við séum. Við séum bara til í dag, hér og nú, án sögu, án þróunar, við séum bara á lífi í dag og þess vegna eigum við einungis að...bíðið eftir því...að neyta.

já, neysla. Það er það sem við eigum að vera að gera. Neyta eins og við eigum lífið að leysa, því að við eigum lífið að leysa. Við erum búin að koma okkur upp hagkerfi sem byggir á því að við neytum, byggir á því að skuldir heimilanna hafi hækkað um 25% síðan um áramót, því að án þess fer allt heila draslið á hausinn. Og hvað gerist þá, þá fáum við álver til þess að laga þetta fyrir okkur.

Svo annaðhvort, nýjar buxur í Levis eða álver.

Frábært val.

Valfrelsi er það sem við búum við, nema að því undanskildu að skila auðu. Það kemur ekki til greina, eða hvað?

Bestu kv.

Þorleifur

föstudagur, október 20, 2006

Góða kvöldið

Þá er ég kominn aftur til Berlínar eftir langa og stranga dvöl í burtu héðan frá hámenningarborginni.

Það er langt mál að fara í gegnum það sem á daga mína hefur drifið undanfarna 3 mánuði eða svo síðan ég lét sjá mig hérna síðast, en ætli ég skuldi ekki smá upptalningu.

ég var heima á Íslandi snemmsumars að vinna forvinnu fyrir uppsetninguna á Eilífri hamingju (sem gæti svo heitið 8. syndin). Þetta var spennandi vinna og öðruvísi en ég hafði unnið fram að því. Við unnum út frá viðtölum sem leikararnir höfðu tekið við fólk í markaðsstétt og unnum útfrá því í afstilltum spunum. Þeir skiluðu okkur sterkum persónum og konfliktum, mögulegum situationum og söguþræði.

Þetta er sérstaklega gefandi aðferð sem ég ætla mér að skoða meira hér eftir og þróa áfram með Lifandi Leikhúsi.

EFtir það fór ég til Helsinki þar sem ég hófst handa við að setja upp Clockwork. Það reyndist vera ansi snúin þraut. Ég skrifaði verkið í allt of miklum flýti meðafram æfingum heima og kom til helsinki með ansi gott uppkast en langt í frá fullbúið verk.

Verkið var tilraun til pólitísks leikhúss þar sem ég var að vinna útfrá þeirri hugmynd að konfrontera áhorfendurna gegn eigin hræsni. Það er að stilla upp móral nútímamanneskjunnar gegn því að ofbeldið í samfélagi okkar er orðið svo samdauna hversdagslífinu að við greinum ekki í milli hvað er ofbeldi og hvað er ekki. Og svo stökkvum við til handa og fóta þegar ákveðið ofbeldi á sér stað svona eins og til þess að friða manneskjuna. Til dæmis er ákveðið ofbeldi inntegratað í ákveðnar íþróttir og þar er hvatt til ofbeldis, viðskiptatungumálið er líka factor sem spennandi er að skoða í þessu sambandi.

Frumherjakúltúrinn er fastbundinn hugmyndum um ákefð og að slá til. Kapítalsiminn gengur nú einu sinni út á hinn sterka að sigra hinn veika.

En nóg um það.

Frumsýningin gekk vel og mikið klappað og stappað. Viðbrögð ahorfenda sérlega góð þó svo að gagnrýnin hefði ekki verið mér að skapi. Hún var svo sem góð en ég er langþreyttur á bókmenntafræðingum að kópera uppúr wikipedia themur og reyna að útskýra hvernig unnið hafi verið með (í þessu tilfelli) upprunalega verkið í stað þess að velta fyrir sér og skoða hvernig tekið er á þessum themum og hvernig unnið er með leikhúsmiðilinn til þess að ná fram sem sterkustum áhrifum, hvernig leikstíll, leikmynd, notkun tónlistar og uppbygging dramatíkurinnar er notuð til þess að vinna með umfjöllunarefnið.

Það er í raun grunnvandamál í leikhús gagnrýni, heima sem í Finnlandi að ?gagnrýnin? er byggð á ómótaðri hugmynd um að gagnrýnandinn sé einn af áhorfendunum (sumsé ekki atvinnumaður heldur almenningur) og geti á þeim nótum talað um hvað honum finnist um hit tog þetta. Í stað þess að skoða listaverk út frá þeim forsendum sem presenteraðar eru á sviðinu og þær skoðaðar. Hann getur svo haft rökstutt mat á því hvort honum finnist efnistökin, aðferðin eða meðhöndlunin skila sér og getur þá í kjölfarið rökstutt þá skoðun sína. En það þarf að vera útfrá verkinu. Það þarf að byggjast á skilningi á vinnubrögðum þeirra sem að sýningunni standa.

Hvað hjálpar það nokkrum til dæmis (áhorfanda eða leikhúslistamanni) að lesa setningu ?góður að venju? eða ?tókst ekki til sem skildi? eða kórígrafían var góð??

Auðvitað byggir þetta svo á því handa hverjum gagnrýnin sé. Er hún handa leikhúsinu eða áhorfandanum? Ef það snýst að áhorfandanum þá þarf að velta fyrir sér hvað það er sem viðkomandi þarf að vita. Þarf hann að vita söguþráð eða er það eitthvað sem hann á að upplifa í leikhúsinu? Á að fjalla um innihald, og ef svo hvernig? Á að segja skoðun á einhverju sem lesandinn hefur ekki séð og hefur því engar forsendur til þess að skilja. Eða á þetta kannski að vera útskýring til þess að gefa honum innsýn í það hvort verkið sé til þess fallið að sjá það eða ekki? Og ef svo á hvaða forsendum?

Hér í Berlín er hugmyndin tvíbend. Gagnrýnandi er á sama tíma upplýsingaveita handa áhorfandanum og aðhaldsatvinnumaður til handa leikhúsinu. Verkið er skoðað út frá samfélagi sínu og umhverfi, sögusviði, leikstíl og reynt er að rýna í það hvers vegna þessi, ekki einhver önnur, aðferð var notuð til þess að koma þessari sýn á svið. Þannig er verkið metið á eigin verðleikum, út frá því sem sviðið skilar út til áhorfenda.

Auðvitað búa þýskir leikhúsgagnrýnendur að því að vera atvinnumenn í greininni og samkvæmt því er hægt að gera til þeirra meiri kröfur. Einnig hafa þeir meiri tíma til þess að skrifa heldur en gengur og gerist.

En nóg um það, ég er á leið út á flugvöll til þess að fljúga heim og vinna við skriftir með honum Andra Snæ (milli þess sem ég ætla að reyna að koma Þórhildi Þorleifsdóttur á þing fyrir Samfylkinguna).

Bestu kv.

Þorleifur
Góða kvöldið

Þá er ég kominn aftur til Berlínar eftir langa og stranga dvöl í burtu héðan frá hámenningarborginni.

Það er langt mál að fara í gegnum það sem á daga mína hefur drifið undanfarna 3 mánuði eða svo síðan ég lét sjá mig hérna síðast, en ætli ég skuldi ekki smá upptalningu.

ég var heima á Íslandi snemmsumars að vinna forvinnu fyrir uppsetninguna á Eilífri hamingju (sem gæti svo heitið 8. syndin). Þetta var spennandi vinna og öðruvísi en ég hafði unnið fram að því. Við unnum út frá viðtölum sem leikararnir höfðu tekið við fólk í markaðsstétt og unnum útfrá því í afstilltum spunum. Þeir skiluðu okkur sterkum persónum og konfliktum, mögulegum situationum og söguþræði.

Þetta er sérstaklega gefandi aðferð sem ég ætla mér að skoða meira hér eftir og þróa áfram með Lifandi Leikhúsi.

EFtir það fór ég til Helsinki þar sem ég hófst handa við að setja upp Clockwork. Það reyndist vera ansi snúin þraut. Ég skrifaði verkið í allt of miklum flýti meðafram æfingum heima og kom til helsinki með ansi gott uppkast en langt í frá fullbúið verk.

Verkið var tilraun til pólitísks leikhúss þar sem ég var að vinna útfrá þeirri hugmynd að konfrontera áhorfendurna gegn eigin hræsni. Það er að stilla upp móral nútímamanneskjunnar gegn því að ofbeldið í samfélagi okkar er orðið svo samdauna hversdagslífinu að við greinum ekki í milli hvað er ofbeldi og hvað er ekki. Og svo stökkvum við til handa og fóta þegar ákveðið ofbeldi á sér stað svona eins og til þess að friða manneskjuna. Til dæmis er ákveðið ofbeldi inntegratað í ákveðnar íþróttir og þar er hvatt til ofbeldis, viðskiptatungumálið er líka factor sem spennandi er að skoða í þessu sambandi.

Frumherjakúltúrinn er fastbundinn hugmyndum um ákefð og að slá til. Kapítalsiminn gengur nú einu sinni út á hinn sterka að sigra hinn veika.

En nóg um það.

Frumsýningin gekk vel og mikið klappað og stappað. Viðbrögð ahorfenda sérlega góð þó svo að gagnrýnin hefði ekki verið mér að skapi. Hún var svo sem góð en ég er langþreyttur á bókmenntafræðingum að kópera uppúr wikipedia themur og reyna að útskýra hvernig unnið hafi verið með (í þessu tilfelli) upprunalega verkið í stað þess að velta fyrir sér og skoða hvernig tekið er á þessum themum og hvernig unnið er með leikhúsmiðilinn til þess að ná fram sem sterkustum áhrifum, hvernig leikstíll, leikmynd, notkun tónlistar og uppbygging dramatíkurinnar er notuð til þess að vinna með umfjöllunarefnið.

Það er í raun grunnvandamál í leikhús gagnrýni, heima sem í Finnlandi að ?gagnrýnin? er byggð á ómótaðri hugmynd um að gagnrýnandinn sé einn af áhorfendunum (sumsé ekki atvinnumaður heldur almenningur) og geti á þeim nótum talað um hvað honum finnist um hit tog þetta. Í stað þess að skoða listaverk út frá þeim forsendum sem presenteraðar eru á sviðinu og þær skoðaðar. Hann getur svo haft rökstutt mat á því hvort honum finnist efnistökin, aðferðin eða meðhöndlunin skila sér og getur þá í kjölfarið rökstutt þá skoðun sína. En það þarf að vera útfrá verkinu. Það þarf að byggjast á skilningi á vinnubrögðum þeirra sem að sýningunni standa.

Hvað hjálpar það nokkrum til dæmis (áhorfanda eða leikhúslistamanni) að lesa setningu ?góður að venju? eða ?tókst ekki til sem skildi? eða kórígrafían var góð??

Auðvitað byggir þetta svo á því handa hverjum gagnrýnin sé. Er hún handa leikhúsinu eða áhorfandanum? Ef það snýst að áhorfandanum þá þarf að velta fyrir sér hvað það er sem viðkomandi þarf að vita. Þarf hann að vita söguþráð eða er það eitthvað sem hann á að upplifa í leikhúsinu? Á að fjalla um innihald, og ef svo hvernig? Á að segja skoðun á einhverju sem lesandinn hefur ekki séð og hefur því engar forsendur til þess að skilja. Eða á þetta kannski að vera útskýring til þess að gefa honum innsýn í það hvort verkið sé til þess fallið að sjá það eða ekki? Og ef svo á hvaða forsendum?

Hér í Berlín er hugmyndin tvíbend. Gagnrýnandi er á sama tíma upplýsingaveita handa áhorfandanum og aðhaldsatvinnumaður til handa leikhúsinu. Verkið er skoðað út frá samfélagi sínu og umhverfi, sögusviði, leikstíl og reynt er að rýna í það hvers vegna þessi, ekki einhver önnur, aðferð var notuð til þess að koma þessari sýn á svið. Þannig er verkið metið á eigin verðleikum, út frá því sem sviðið skilar út til áhorfenda.

Auðvitað búa þýskir leikhúsgagnrýnendur að því að vera atvinnumenn í greininni og samkvæmt því er hægt að gera til þeirra meiri kröfur. Einnig hafa þeir meiri tíma til þess að skrifa heldur en gengur og gerist.

En nóg um það, ég er á leið út á flugvöll til þess að fljúga heim og vinna við skriftir með honum Andra Snæ (milli þess sem ég ætla að reyna að koma Þórhildi Þorleifsdóttur á þing fyrir Samfylkinguna).

Bestu kv.

Þorleifur

fimmtudagur, júlí 27, 2006

Góða kvöldið

Nú veit ég ekki hvort að þetta er að virka eftir þessa löngu pásu og því má kalla þessi skrif nú tékk....

Þorleifur

miðvikudagur, júlí 26, 2006

Góðan daginn

ég er að hugsa um að byrja aftur vegna þess að ég er farinn að fá spurningar utan úr heimi hvort að ég hafi látið lífið, og geri ég ráð fyrir því að fyrirspurnir þessar stafi af ólífrænni þögn minni á þessum síðum.

En ástæðnan er bæði skýr og skiljanleg, ég er búinn að vera á haus lengur en ég man eftir mér. Og hef ég þá frekar verið í beinu sambandi (með tilheyrandi kostnaði) við þá sem áhuga hafa haft á slíku.

En sumsé, nú geri ég tilraun að nýju að hefja skrif.

Og fyrst er þá í fréttum að ég er að vinna að nýrri uppsetningu á leikverki fyrir hið lifandi leikhús (lafandi leikhús eru þau ritvillumistök sem oftast koma upp...)

Sem stendur er um að ræða 3 vikna spunasession (já þorleifur er að vinna að spunasýningu) þar sem við söfnum efnisvið um sýninguna sem verður svo unnin í samstafi míns og Andra Snæs þar til æfingar hefjast að nýju um jólin komandi.

Ég mun skrifa aðeins um sýninguna í næsta bloggi.

hins vegar er ég að skrifa verkið sem ég set upp í Ágúst í Helsinki, verkið sem ber nafnið Clockwork Dreams, er byggt á verkinu Clockwork Orange (sulplise!) eftir Burgess.

Ég ákvað að skrifa nýtt verk þegar mér varð ljóst að vart væri hægt að vinna með verkið sem krafist er af umboðsskrifstofu Burgess (eða ættingjanna).

Það er ekki lítið mál að skrifa verk, hvað þá ef maður er að setja upp annað verk á sama tíma en ljóst er að verða að 8 tíma svefn per nótt hjálpar til.

Þetta verk verður svo efni þarnæsta bloggs.

En nú er ég búinn að ðfá nóg af tölvunni í bili og bið því að heilsa á sama tíma og ég lýsi yfir lífrænu á síðu þessari.

Þorleifur

fimmtudagur, janúar 12, 2006

Smá viðbót.

Ég vil hvetja fólk til þess að segja upp áskrift sinni af þessu dagblaði, hafi það gert þau mistök að gerast áskrifendur.

Einnig að fólk lesi það ekki þar sem það liggi, að veitingastaððir kaupi það ekki og fólk sýni vilja sinn í verki með því að leiða þessa skömm hjá sér.

Sýni að Íslensk þjóð láti ekki svona mannorðsmorð yfir sig ganga, að hún samþykki ekki að einstaka meðlimir samfélagsins komist ekki upp með það að telja sig yfir samfélagið hafna.

Það hefur ekki tíðkast í nútíma lýðræðissamfélögum að menn taki réttvísina upp á sína arma, vissulega mega menn berjast fyrir réttlæti á heimilum sínum og nánasta umhverfi, en sömu viðmið eiga ekki við þegar maður talar fyrir alþjóð. Það er óréttlætanlegt að sniðganga þá hefð, sem er grundvöllur réttarsafélagsins, að menn sé saklausir þangað til sakir sannast.

Þessir menn á DV telja sig og monta af því að satt megi ekki kjurrt liggja. Að þeir hafi rétt þolenda að leiðarljósi en hvað er þá með ættingja og vini þeirra sem falla í bardaga þeirra fyrir "sannleikanum". Eru þeir þá ekki fórnarlömb þessara sannleikspostula? Hverjir vernda rétt þeirra þolenda, þolenda DV?

Ég átti um tíma í löngum bréfaskriftum við annan ritstjóra DV, Mikael Torfason, og komst þar að því að hann er hinn mesti hugsuður. Spennandi penni með hugsjón og sýn.

Ég trúi því vart að hann láti völd þau sem hann nú hefur sem ritstjóri svo stíga sér til höfuðs að hann skammist sín ekki fyrir þessa gjörð sína, og sýni þþað í verki með því að ganga út af skrifstofum blaðsins með opinberri afsökunarbeiðni.

Jónasi getur engin bjargað, svo heilagur er hann í eigin huga. Hann verður að glíma sjálfur við sína sál og samvisku!

Meira vil ég vart segja, svo ógeðfellt finnst mér þetta.

Og ég tek undir...

Hingað og ekki lengra!

Þorleifur

miðvikudagur, janúar 11, 2006

Godan daginn

Tetta verdur örstutt.

DV telur sig vera i einhverjum leidangri. Teir sitja i hasaeti sinu og deama mann og annan.

Tetta finnst teim rettlaetanlegt vegna tess ad teir eru ad berjast gegn hverju...

Sidspillingu?
Morölsku hruni Islensu tjodarinnar?

Ef sagan hefur kennt okkur eitthvad ta eru valdamiklir menn i heilögum tilgangi allra manna haettulegastir.

Eg fyrirlit tad sem teri gerdu i gaer og tel ekki ad fyrir tvi se onokkur einasta rettlaeting. Ritstjorakvabb a ekkert i utför fornarlambs skinhelgi teirra sem komu honum tangad.

AD lokum vitna eg i Kato og enda a:

Ad lokum legg eg til ad DV verdi lagt nidur.

Thorleifur Berlin

miðvikudagur, desember 28, 2005

Góðan daginn og gleðilegar hátíðar.

Nú er svei mér búið að éta og drekka, labba um í snæviþöktum skógum og liggja á meltinu með góða bók í hönd.

En þar sem internettengingin upp í sveit sveik mig þá er um að gera að ég bæti það upp nú og fjalli um restina af sýningunum sem ég sá undanfarið í Berlín.

Enda lítið annað að gera þessa dagana en að lesa um fjarlægt leikhús og leyfa huganum að reika.

Jæja, sýinginarnar sem eftir eru:

1. Endastöðin Ameríka (Sporvagnin girnd) í leikstjórn Frank Castorf (A. Þýskaland)
2. Shopping and Fucking í leikstjórn Thomas Ostermeier (W. Þýskaland)
3. Measure for Mesure í Leikstjórn Simon McBurnley (Bretland)

Endastöðin Ameríka er eins og svo mörg af verkum Castorfs hans eigin útgáfa af hinu klassíska verki Sporvagnin girnd.

Eins og mátti sjá í Borgarleikhúsinu um árið þá ákvað Castorf að fara þá leið að láta fígúrurnar vera White Trash fólk í Ameríku. Alkóhólisma, atvinnuleysi, ömurð og niðurlæging er blákaldur raunveruleiki þess fólks sem okkur er gefinn kostur á að kynnast þessa kvöldstund.

Og Castorf (sem í kjölfar þessarar sýningar sagði tímabundið skilið við leikhúslegt handverk, enda búinn að sýna fram á að þar væri meistari á ferð) leikur sér hér að því að sýna þetta fólk í sem sterkustum anstæðum við þá ímynd sem maður býst við þegar leikritið hefst. Mikið er keyrt áfram af húmor, absúrd situationum, og löngum meistaralegum byggðum senum.

Sviðið er lítil íbúð þar sem einn vegginn vantar (þannig á þessum tímapunkti er Castorf ennþá að vinna með nokkurs konar fjórða vegg, sem hann afneitar líka í seinni verkum sínum), eina rýmið sem við sjáum ekki er klósettið en þess í stað þá er þar búið að koma fyrir videóvél og við fáum að fylgjast með því sem fram fer í gegnum lítið sjónvarp sem stendur við hlið klósetthurðarinnar. Þessi fídus er skemmtilega notaður þar sem til að byrja með er okkur "sagt" að þetta sé ósýnilegur gluggi fyrir áhorfendur einvörðungu en svo allt í einu í miðju stykki fara leikendur að nota þetta til þess að fylgjast með hvoru öðru inni á klósetti (þangað sem allir flýja þegar tilfinningar þeirra bera þá ofurliði).

Annað sem gefur þessari sýningu slíkan gæðastimpil er hvernig farið er með sambandið við áhorfendur. Eins og ég hef lýst hér að ofan þá hefst þetta í raun eins og "well made play". Fjórði veggurinn stendur sterkur og klár og við sitjum handan hans viss í þeirra trú að við séum örugg fyrir því sem á sviðinu á sér stað. En ekki líður á löngu þar til Castorf stenst ekki mátið og fer að fíflast í okkur. Hlutum er hent út í áhorfendarýmið, mónólógarnir fara stöðugt meira og meira fram "in our face" og loks er verkið leikið meira og minna til okkar (þegar það hentar sýningunni).

Loks lyftist sviðið að framan og við hættum að sjá það, á meðan leikararnir berjast við að vega salt á sviðskörinni og leika til okkar.

Að mörgu leyti lætur Castorf söguna liggja nokkuð nærri upprunalega textanum þó svo hann hafi endurskrifað textann sjálfan. Mikið er af kvótum í samtímann og þó svo að persónurnar séu ennþá pólskir innflytjendur í Bandaríkjunum (sem eru í aðra röndina stolt af uppruna sínum og skynja að Ameríski draumurinn var greinilega ætlaður öðrum en á hinn bóginn hafa ekkert annað að fara og dreyma einvörðungu um að snúa heim) en Castorf er óhræddur við að skjóta inn tilvísunum í þýskan samtíma. Staðarnöfn, atburðir og annað í textanum virðast manni svo að textinn sé endurunninn í hvert skipti sem verkið er tekið upp að nýju. Hvort svo er veit ég ekki, en sé svo ekki þá sínir það einungis hversu vítækur hugsuður Castorf er.

Tónlistarnotkun í verkinu er einnig snilldarleg. Meira og minna öll tónlist er flutt live á sviðinu og situr þá einn leikarinn (það virðist að þýskir leikarar kunni meira og minna allir á hljóðfæri) og spilar til skiptis á fiðlu, gítar og kontrabassa. á einum stað mætir svo allt castið og spilar sem hljómsveit á hápunkti verksins þegar Blanche brotnar saman. Þetta var frábær stund!

Ég get ekki yfirgefið umfjöllun um verkið án þess að minnast á andartak sem í raun er ekki hluti af verkinu en sýnir vel fram á hvers konar leikhús Volksbühne er og hvað er hægt í leikhúsi.

Einn helsti leikari Volksbühne, Henry Hübchen í hlutverki Mitch, stendur þá og hlýðir á grátbólginn mónólóg Blanche. Á því andartaki fær einn áhorfendanna hóstakast og linnir ekki látunum fyrr en Blanche er hætt að gráta og starir á viðkomandi áhorfenda. Hann skammast sín og reynir að bæla niður hóstann. Við þetta fær leikkonan sem leikur Blanche hláturskast og getur ekki haldið rullu sinni og mónólóg gangandi. Henry Hübchen horfir á og sér að mótleikkona sín er dottin út, við það snýr hann sér út í áhorfendasal og segir "láttu þér batna" (gesundheit á þýsku) og snýr sér aftur að blanche (sem nú er að ná sér) og heldur áfram að leika. Á þessu andartaki greip salurinn andan á lofti enda var leikhúsgaldurinn brotinn í andartak og á sviðinu stóðu allt í einu leikarar, ekki persónur.

Þetta sæji ég í anda í Þjóðleikhúsinu!!! HAHAHA

Þetta er orðið að venju, allt of langt og því verður að bíða aðeins lengur með umfjöllun um shopping and fucking og Measure for Measure. En ég lofa að það verður innan skamms.

Áramótakv frá Helsinki.

Ykkar

Þorleifur